Iazko uztailean, Irlandako iparraldeko Moygashel herriko su baten gorenean, ontzi txiki edo “patera” batean salbamendu-jakak jantzita zituzten migratzaileen manikiak ikus zitezkeen, bi pankartaren ondoan. Pankartetan honako lelo hauek irakur zitezkeen: “Stop the boats” (Gelditu ontziak) eta “Veterans before refugees” (Beteranoak errefuxiatuen aurretik). Hilabete lehenago, istiluak izan ziren Ballymenan gertatutako adingabe baten bortxaketaren ondorioz. Hasiera batean, ijito etniako bi adingaberi egotzi zieten bortxaketaren errua, baina azkenean ez zituzten epaitu, frogarik ez zegoelako. Hala ere, ijitoak kanporatzeko matxinadak izan ziren. Orduko istiluen bultzatzaileak egunotan Irlandako iparraldean migratzaileak ehizatzera atera direnen komunitate beretik datoz, hain zuzen ere: unionisten eta loialisten bandotik. Aurreko urtean ere antzeko zerbait gertatu zen, aitzakia berdinekin.

Alegia, Irlandako iparraldean, historiak ez du soilik errimatzen, errepikatu ere egiten da. Hilabete falta da Hamaikagarren Gauerako (11th Night delakoa), «suen gaua» bezala ere ezaguna dena. Txondor erraldoiei su ematen zaie Uztailaren Hamabiaren bezperan, ospakizun protestante batean. Jatorrian, William III.a Ingalaterrakoak eta II.a Eskoziakoak 1690eko hamarkadan lortutako konkista ospatzen zuten, Irlandan menderakuntza protestantea nagusi bihurtu zuena. Orange ordenaren martxekin batera, uztaileko suak irlandarren aurkako sektarismo edo gorroto ekintza nagusi bihurtu dira. Azken urteetan, gorroto hori zabaltzen joan da, eta migratzaileen komunitateak ere barne hartu ditu.

Su hauen ezaugarria «gudako trofeoak», hala nola Irlandako banderak edo lider errepublikanoen posterrak, zintzilikatzea da. Urteetan zehar paramilitar unionistek kontrolatutako ekimenak izanik, ohikoa zen eta bada oraindik ere Gerry Adams, zendutako Martin McGuinness edo, orain, Michelle O’Neill ministro nagusiaren irudiak ikustea. Orain, migrazioaren aurkako mezuak ere gehitu dira. Hilabete barru, sinbolo irlandar horiek edo mezu arrazistak kentzeko eskatzen duten ordezkari unionisten diskurtso ofizialak egon arren, txondorrak berriro altxatuko dira auzo unionisten erdian eta su hartuko dute.

Jakina, egun hauetan Britainia Handiko hainbat tokitan izandako altxamendu arrazistetan eragina dute komunitate batzuen pobretzeak, eskuin muturrak herri-klaseen arteko laidoak indartzeko izan duen estrategiak, Reform-en eta Nigel Farageren erretorikak, Keir Starmerren Gobernuaren eta Europar Batasunaren migrazio-politikek, eta beste hainbat fenomeno sozialek. Nolanahi ere, Irlandako iparraldearen kasuan, ezinezkoa da han gertatzen ari dena ulertzea segregazioaren eta britainiar okupazioaren historiari erreparatu gabe.